De Kleine Zeemeermin

Het beroemdste icoon van Kopenhagen

De Kleine Zeemeermin (Den lille Havfrue) zit sinds 23 augustus 1913 op een zwerfkei aan het water van Langelinie en kijkt vol verlangen uit over zee. Het bronzen beeld van maar 1,25 meter hoog is gebaseerd op het sprookje De kleine zeemeermin van Hans Christian Andersen. Het werd geschonken door bierbrouwer Carl Jacobsen, die na een balletvoorstelling zo enthousiast was dat hij beeldhouwer Edvard Eriksen opdracht gaf voor een standbeeld.

Tegenwoordig is ze vooral beroemd om haar bescheidenheid: met ruim 175 kilo geldt ze als een van de kleinste bezienswaardigheden ter wereld en tegelijk als een van de meest gefotografeerde. Verwacht je een monumentaal standbeeld, stel je verwachtingen dan bij. De charme zit niet in het formaat, maar in de plek en het verhaal.

Een beeld met een bewogen geschiedenis

Wat in de haven staat, is altijd al een exacte kopie geweest. Het origineel bewaren de erfgenamen van Eriksen op een plek die niet openbaar is gemaakt; het auteursrecht op het beeld loopt nog tot 1 januari 2030. In de loop van de decennia werd de zeemeermin keer op keer het doelwit van vandalisme, en elke keer werd ze weer gerestaureerd. Recente incidenten:

• juni 2020: beklad met "racist fish"
• maart 2022: beklad met een "Z"-symbool
• maart 2023: overgeschilderd in de kleuren van de Russische vlag

Toch keert ze steeds weer terug op haar plek. Overigens: de krantenkoppen van augustus 2025 over het geplande weghalen van een "pornografische" zeemeermin gaan niet over dit beeld, maar over de afzonderlijke granieten sculptuur Den Store Havfrue bij Dragør Fort.

Bereikbaarheid en ligging

De zeemeermin zit aan de Langelinie-promenade ten noorden van het stadscentrum. Met het openbaar vervoer ga je het makkelijkst naar station Østerport (metro en S-tog) en loop je van daar ongeveer 15 minuten. Start je in het centrum, dan loop je vanaf Nyhavn in zo'n 20 minuten langs de promenade.

De mooiste route loopt door het stervormige fort Kastellet, dat direct achter het beeld ligt. Die wandeling is bijna meer de moeite waard dan het beeld zelf en is goed te combineren tot een ochtend in de havenwijk.

Vanaf het water

Veel bezoekers zien de zeemeermin sowieso vanaf de boot: de rondvaarten van een uur door de grachten en de haven komen er op hun route langs. Twee aanbieders zijn het bekendst:

• Stromma (groene boten): vertrek vanaf Nyhavn en Gammel Strand, vanaf ongeveer 129 DKK
• Netto-Bådene (blauwe boten): vertrek bij de Holmens Kirke, vanaf ongeveer 60 DKK

De bedragen in DKK zijn richtprijzen; actuele prijzen en vaartijden check je het best direct bij de aanbieder. Een boottocht is hoe dan ook een van de prettigste manieren om de haven van Kopenhagen te leren kennen, en de zeemeermin pik je dan gewoon mee.

Tips voor je bezoek

• Kom vroeg: tussen ongeveer 7.00 en 9.00 uur is het het rustigst, voordat de touringcars aankomen. Overdag staan er vaak tientallen mensen rond de kleine kei.
• Plan je tijd: voor het beeld zelf heb je genoeg aan 15 tot 30 minuten. Wat het bezoek de moeite waard maakt, is de omgeving: de promenade, Kastellet en de haven.
• Eerlijk is eerlijk: heb je weinig tijd, dan kun je de zeemeermin overslaan. Wil je haar toch "afvinken", combineer haar dan met een wandeling langs de haven in plaats van er speciaal naartoe te gaan.
• Gratis en altijd open: het beeld is het hele jaar vrij toegankelijk zonder sluitingstijden; je kunt er op elk moment van de dag even langsgaan.